De Europese Commissie wil met de Kids Act kinderen beter beschermen op social media. Maar de wet zet vrijwel alle grote platforms achter leeftijdspoortjes. Daardoor raken volgens privacygroep EFF ook volwassenen hun privacy kwijt.
Wat Brussel voorstelt
Vorige week presenteerde de Europese Commissie een conceptwet: de EU Kids Act. Die wet moet jongeren beschermen tegen risico's op social media, games en AI. Ze bouwt voort op de Digital Services Act, de Europese wet voor onlineplatforms. Een deel van eerdere soft adviesregels wordt nu harde wet.
Drie leeftijdsgroepen, drie regels
Voor social media en videoplatforms die als riskant gelden, komt er gefaseerde toegang. Een dienst telt al als riskant als die gepersonaliseerde aanbevelingen gebruikt. Of als de timelines zonder pauze doorlopen. Kinderen onder de 13 jaar mogen helemaal geen account. Van 13 tot 15 jaar mag dat alleen onder streng toezicht van ouders. Van 15 tot 18 jaar blijft het bij een veilig standaardaccount. Volledige toegang is alleen voor volwassenen.
Leeftijdspoortjes raken iedereen
Om die regels te handhaven, zijn leeftijdschecks nodig. Die steunen op het Europese systeem voor leeftijdsverificatie. Ouders moeten bovendien bewijzen dat zij echt de ouder zijn. Dat betekent nog een ronde checks. EFF waarschuwt dat zulke poortjes burgerrechten raken. Ze maken de toegang tot het internet moeilijker. Kwetsbare groepen betalen vaak de hoogste prijs. En grote techbedrijven krijgen juist meer macht over wie binnenkomt.
Veilig ontwerp tot in de appwinkel
Een tweede pijler heet safety by design, oftewel veilig ontwerp. Die geldt voor social media, video, games, AI-chatbots en appwinkels. Kindvriendelijke instellingen moeten de standaard worden. Alleen met een leeftijdscheck mag een dienst die regels versoepelen. Denk aan oneindig scrollen, veilige accountinstellingen en meer keuze in aanbevelingen. AI-companions moeten minder emotionele afhankelijkheid opwekken. Games moeten contacten beter afschermen. Appwinkels worden de poortwachter via leeftijdsratings.
Kleine bedrijven en privacy blijven buiten beeld
Niet-commerciële encyclopedieën, wetenschappelijke archieven en educatieve diensten zijn uitgezonderd. Open-source platforms ook. Maar kleine en middelgrote bedrijven krijgen geen uitzondering. Grote techbedrijven hebben al middelen voor zulke checks. Kleinere concurrenten niet. Daardoor kan de wet juist de macht van de grootsten versterken. EFF vindt ook dat privacy en vrije meningsuiting te weinig aandacht krijgen. Kinderen hebben zelf ook recht op informatie en online deelname. Een Franse rechter zette onlangs een algemene socialmediaban voor jongeren stil. De Kids Act is genuanceerder, maar dekt nog steeds bijna alle grote diensten.
Wat er nu moet gebeuren
De Commissie mengt hier twee agenda's. Namelijk eerlijk digitaal ontwerp én leeftijdscontrole. Dat maakt goed bedoelde maatregelen politiek gevoelig. Opvallend is dat er geen volledige effectbeoordeling is gedaan. Daarin zouden alternatieven en belangenorganisaties systematisch worden bekeken. EFF roept EU-wetgevers op de scherpste onderdelen af te zwakken. Zodat bescherming van kinderen niet de privacy van alle gebruikers opoffert.
Gebaseerd op een artikel van Electronic Frontier Foundation: EU Kids Act Won't Keep the Internet Accountable and Trustworthy (CC BY 4.0).