Een paar zomers geleden overwog ik om naar Florida of Texas te verhuizen. Dit was in 2021 toen er een collectieve waanzin heerste in mijn woonplaats New York City. Als je je dat moment herinnert, herinner je je ook de bestemmingen waar mensen zoals ik naartoe vluchtten. Ik keek naar plekken als Florida en Texas. De zogenaamde vrije staten, de vluchtluiken (niet mijn formulering, maar eerder een algemeen bewustzijn binnen een bepaalde demografische groep waar ik blijkbaar deel van was geworden). Ik stelde spreadsheets samen over buurten, scholenlijsten en startte andere projecten die je doet wanneer je op het punt staat je gezin te ontwortelen.
En ergens tijdens dat uitzoekwerk stuitte ik op een bedrijf dat Oxitec heet. Ze fokken genetisch gemodificeerde muggen. In mei 2020 keurde de EPA een experimentele vrijgavevergunning goed. De twee staten die werden vrijgegeven voor veldtests waren Florida en Texas.
Ik zal vertellen wat er daarna gebeurde uit oogpunt van transparantie, zelfs al maakt het me achteraf een beetje belachelijk. Ik zat daar en dacht: de twee staten die ik overweeg als mijn ontsnapping zijn de twee staten die goedgekeurd zijn voor de experimentele vrijgave van GMO-insecten. En toen vroeg ik me af: zijn die vluchtluiken gewoon lokaas om de dissidenten bij elkaar te drijven?
En toen dacht ik: wie en wat ben ik geworden? Ik bedoel, dat is krankzinnig, toch? Vraagt een redelijk mens zich af of Bill Gates persoonlijk zijn pensioen heeft bestemd? Ik herinner me dat ik me eigenlijk beschaamd voelde, helemaal in mijn eentje in mijn eigen hoofd. Ik had twintig jaar in de tech-sector doorgebracht. Ik wist het destijds niet, maar ik speelde een heel klein rolletje bij het helpen bouwen van een deel van de bewakingsinfrastructuur waar ik nu over schrijf. Ik ben geen man die gemakkelijk bang te maken is door een internetmeme. En hier was ik, bezig om al patroonzoekend een vastgoedbeslissing te omzeilen alsof de teken lobbyisten hadden.
Om verschillende redenen verlieten we NYC, maar we bleven in de staat. Deels om logistieke redenen, maar ook omdat ik mezelf er tegen 2021 van had overtuigd dat wat er ook gebeurde globaal was, en als dat waar was, was ergens naartoe vluchten niet echt een ontsnapping. Sommige plekken hadden misschien langere landingsbanen dan andere, maar ik was niet van plan om als een opgejaagd man te leven. Mijn vrouw en ik besloten dat het beter voor ons was om te optimaliseren voor levenskwaliteit, en we besloten uiteindelijk om in New York te blijven in een landelijkere omgeving. Ik ga niet suggereren dat die beslissing werd gerechtvaardigd, want dat werd ze niet, in ieder geval niet zuiver (hoewel we over het algemeen een gelukkig gezin zijn).
In de jaren daarna bleef ik echter stuiten op stukjes van dat muggenverhaal die ik maar niet uit mijn hoofd kon zetten.
Afgelopen week plaatste Marty Bent iets waardoor ik veel van mijn onderzoek uit die periode weer opzocht.
Twee professoren aan een medische faculteit in Michigan publiceerden een door collegiaal getoetst artikel in het tijdschrift Bioethics. Hun argument is dat het “moreel verplicht” is om teken genetisch te modificeren zodat ze een ziekte verspreiden die mensen heftig allergisch maakt voor rood vlees.
Mijn eerste reactie was naar mijn mening de meest natuurlijke. Het moest een kop van The Onion of Babylon Bee zijn die iemand via een nepverwijzing had witgewassen. Mensen schrijven dit soort ideeën toch niet echt op? Ze laten ze al helemaal niet beoordelen door hun vakgenoten.
Dus ik keek het na en het bleek echt te zijn. Bioethics, jaargang 39, nummer 8, pagina's 772 tot en met 781. Online gepubliceerd in juli 2025. Het is geïndexeerd in PubMed. Je kunt het nu meteen tevoorschijn halen op Wiley. De auteurs zijn Parker Crutchfield en Blake Hereth, beiden verbonden aan de Homer Stryker MD School of Medicine van de Western Michigan University. Het artikel heet “Beneficial Bloodsucking” (Weldadig Bloedzuigen).
Het daadwerkelijke argument van de auteur - en onthoud dat dit geen satire is - is dat het alpha-galsyndroom (AGS), de door teken overgedragen roodvleesallergie, een “morele bio-enhancer” is. Hun logica: als vlees eten moreel verkeerd is, en de allergie ervoor zorgt dat je stopt met vlees eten (omdat het je nu doodt), dan maakt de allergie je een beter mens. Vandaaruit bouwen ze wat ze het convergentieargument noemen, wat in lekenentaal betekent: “verschillende ethische kaders wijzen toevallig allemaal naar dezelfde conclusie, dus de conclusie moet wel steek houden.” En de conclusie waar ze op uitkomen is dat het promoten van het syndroom “sterk pro tanto verplicht” is - wat bio-ethiek-taal is voor “We hebben een sterke plicht om dit te doen, alle andere omstandigheden gelijk.”
Wat dat in hun eigen woorden betekent, is dat onderzoekers de verplichting hebben om “het ziekteverdragende vermogen van teken genetisch te bewerken.” Vertaling: teken zo ontwerpen dat ze de allergie effectiever verspreiden. Dat mensen verplicht zijn om de verspreiding ervan te bevorderen. En - dit is het stuk dat ik twee keer moest lezen - dat inspanningen om een inenting tegen AGS te ontwikkelen moreel problematisch zijn. In het artikel wordt betoogd dat het blokkeren van de verspreiding van AGS “ontoelaatbaar” is. Omdat het in hun formulering geen ziekte is. Een ziekte is iets dat je zou willen genezen. Dit wordt gepresenteerd als een verbetering, iets dat niet genezen moet worden.
Het loslaten van gemodificeerde, ziekteverspreidende teken op mensen die daar niet om hebben gevraagd, formuleren zij als een “vaccinatie.” Het “inbreuk maken op” je lichamelijke autonomie, zeggen ze, in plaats van er “inval in plegen.”
Inbreuk maken versus schenden is een onderscheid zonder verschil. Maar de auteurs beweren dat het “verschil” het toedieningsmechanisme is - een teek heeft je toevallig gebeten, in plaats van dat iemand je tegenhoudt. Maar dat argument werkt alleen als je de onderliggende premisse al hebt toegewezen: dat een of andere autoriteit mag beslissen welk gedrag van jou een gemanipuleerde biologische correctie vereist, en dat de enige openstaande vraag is of de naald pootjes heeft. Ze argumenteren feitelijk niet voor die premisse. Mijn vermoeden is dat ze gewoon willen dat je niet merkt dat het er is, zodat je niet doorhebt dat het zowel grotesk is als alweer een schending van Neurenberg. (Maar wie telt er mee...)
En het artikel gaat verder dan het manipuleren van teken. Er staat in dat “Het haalbaar kan zijn dat iemand synthetische AGS meeneemt naar supermarkten en dit in het geheim injecteert in rundvlees, varkensvlees, lamsvlees, enz.” Ze theoretiseren niet alleen over vectoren. Ze lopen de operationele logica door.
Natuurlijk zou je dit hele verhaal kunnen opbergen onder randfiguren in de academische wereld die doen wat randfiguren in de academische wereld nu eenmaal doen. Iets opperen dat volstrekt buitenaards is om maar geciteerd te worden. Dat zou ik misschien ook hebben gedaan als ik niet had geleerd dat dit niet de eerste keer is dat dit idee naar voren wordt geschoven.
In 2016 bevond een bio-ethicus genaamd S. Matthew Liao - directeur van het Center for Bioethics aan de NYU, bezitter van een bijzondere leerstoel, een serieus persoon binnen de instituten - zich op een podium om te praten over klimaatverandering. Hij komt bij het vleesprobleem aan. Mensen eten te veel vlees, het is slecht voor de planeet, en mensen stoppen er niet zomaar mee uit zichzelf. Zijn term voor dat fenomeen is “wilzwakte.” Hij sluit zichzelf daarbij in - deze biefstuk is gewoon te sappig, het lukt me niet.
En dan zegt hij:
Dus mogelijk kunnen we menselijke manipulatie gebruiken om te zorgen dat we intolerant worden voor bepaalde soorten vlees. En daar zijn in het leven eigenlijk analogen van. Er is dit ding dat de lone star-teek wordt genoemd, waarbij je, als hij je bijt, allergisch wordt voor vlees. Ik kan het mechanisme wel zo'n beetje beschrijven. Dus dat is iets wat we kunnen doen door middel van menselijke manipulatie.
In 2016 wees de directeur bio-ethiek aan de NYU de lone star-teek aan als een bezorgingsmechanisme om de bevolking van het vlees te manipuleren. Hij deed deze opmerkingen niet zomaar uit de losse pols - het voert terug op een artikel uit 2012 dat hij mede-auteurschap toebehoorde, “Human Engineering and Climate Change” (Menselijke manipulatie en klimaatverandering), waarin biomedische modificatie van mensen als een klimaatrespons werd voorgesteld. De teek was simpelweg het meest levendige toedieningssysteem waar hij op uitkwam.
Dus nu, tien jaar nadat Liao de vector benoemde, beweren Crutchfield en Hereth dat het inzetten van de vector verplicht is. Twee verschillende groepen academici, bijna tien jaar van elkaar gescheiden. De een zegt dat we het kunnen. De ander zegt dat we het moeten.
Het wordt nog alarmerender. Crutchfield - een van de twee auteurs van het artikel uit 2025 - heeft een ouder artikel, eveneens in Bioethics uit 2019, getiteld “Compulsory Moral Bioenhancement Should Be Covert” (Verplichte morele bio-verbetering moet geheim gebeuren).
Onthoud goed, dit is geen parodie. Dezelfde man die in 2025 zegt dat het verplicht is om de teekallergie te verspreiden, bepleitte in 2019 dat verplichte morele bio-verbetering - mensen “beter” maken tegen hun wil - heimelijk zou moeten gebeuren. Met andere woorden, zonder hun medeweten of geïnformeerde toestemming. Formele reacties op zijn argument verschenen in druk in Neuroethics en Bioethics; Crutchfield heeft geantwoord door zijn standpunt te verdedigen in de collegiaal getoetste literatuur en bracht in 2021 een volledig boek uit bij Routledge waarin hij het argument uitbreidde. Dat artikel is inmiddels een startpunt in een actief wetenschappelijk debat.
De progressie lijkt dus als volgt te zijn:
We kunnen dit doen.
Het moet stilletjes gebeuren.
We zijn verplicht om het te doen.
Hoewel ik nooit het slechte in mensen wil aannemen, is het inmiddels wel erg lastig om dat nog langer te lezen als slechts een gedachte-experiment. Mensen die ideeën te goeder trouw aan het uitproberen zijn, zouden geen operationele voorkeur voor geheimhouding nodig hebben of hanteren.
Ik zeg je niet dat deze artikelen een omlijnd plan vormen van mensen die zich in een positie bevinden om ze in te zetten. Iedereen die genoeg tijd heeft doorgebracht met mensen binnen universiteiten of denktanks weet dat deze plekken vaak een thuis zijn voor buitensporige ideeën. Wat ik wel suggereer is dat dit model deel uitmaakt van een beproefd handboek - een gedocumenteerde opeenvolging van mensen met de juiste papieren in door vakgenoten beoordeelde tijdschriften, die hetzelfde idee in minder dan tien jaar tijd van “mogelijk” naar “verplicht” veranderen. Zoals altijd zal ik mijn best doen om te onderscheiden wat ik als feit kan aanwijzen op basis van mijn eigen speculatie.
Het inzetten van teken als wapen is geen nieuw idee. Het heeft een geschiedenis die verbonden is met de Koude Oorlog.
Er is een man genaamd Willy Burgdorfer. Als de naam onbekend is, is hetgeen dat naar hem vernoemd is dat zeker niet, tenminste in kringen van de wetenschap - Borrelia burgdorferi is de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Hij draagt Willy's naam omdat hij degene is die hem heeft geïdentificeerd.
In 1951 nam Burgdorfer een baan aan bij een faciliteit van de Amerikaanse overheid genaamd Rocky Mountain Laboratories in Hamilton, Montana. Destijds bevond zich daar de meest uitgebreide collectie teken van het land. En dit was het hoogtepunt van de Koude Oorlog, toen de Amerikaanse overheid een serieus, goed gefinancierd biologisch wapenprogramma uitvoerde - waarbij miltvuur, de pest, brucella en tularemie werden omgevormd tot dingen die je op een bevolking kon loslaten.
Een wetenschapsjournalist uit Stanford genaamd Kris Newby besteedde jaren aan het onderzoeken hiervan. Haar boek heet Bitten: The Secret History of Lyme Disease and Biological Weapons. Ze bouwde de zaak op aan de hand van Burgdorfers eigen papieren, FOIA-verzoeken en interviews met hem in zijn laatste levensjaren. Haar kernbewering is dat Burgdorfers werk wapenwerk was - dat de overheid bestudeerde hoe door teken overgedragen ziekteverwekkers als wapen konden worden ingezet - en dat er een authentieke, onopgeloste vraag bestaat over de relatie tussen dat programma en de Lymebraak die in de jaren zeventig opkwam in de buurt van Lyme, Connecticut.
Newbys onderzoek werd uitgegeven door HarperCollins, niet een of andere marginale pers. Het boek bevat een bijlage waarin 12 ongecontroleerde tekenvrijgaven tussen 1966 en 1969 worden gedocumenteerd - 282.800 van een radiozender voorziene teken ingezet op vier locaties in Virginia en Montana, waarvan 152.000 lone star-teken waren die tussen 1967 en 1969 in Virginia werden losgelaten. Dit waren onderzoeksvrijgaven, gepubliceerd in entomologietijdschriften. Ze waren niet geclassificeerd - ze waren alleen ook geen onderwerp van gesprek tijdens het avondeten. De eerste lone star-teek die werd waargenomen op Montauk, Long Island was in 1971 - vier jaar na een vrijgave van 22.000 lone star-teken in Newport News, Virginia. Ik weet niet precies wat er is gebeurd, maar de timing is behoorlijk interessant.
Montauk is mij erg bekend, aangezien ik opgroeide aan de andere kant van Suffolk County. Het is op korte afstand van Plum Island, het federale dierenziektenlaboratorium voor de kust van het uiterste puntje van Long Island. Er is een man genaamd John Loftus - voormalig advocaat van het Ministerie van Justitie die begin jaren tachtig een topgeheime veiligheidsmachtiging had om de geclassificeerde dossiers in te zien over nazi-oorlogsmisdadigers die in Amerika woonden, inclusief nazi-wetenschappers die door de Amerikaanse overheid naar binnen werden gehaald onder Operatie Paperclip.
Hij ging ertoe over om de bescherming van die wetenschappers door de overheid publiekelijk aan de kaak te stellen; zijn werk droeg bij aan het aan het licht brengen van hoe nazi-oorlogsmisdadigers werden beschermd in Amerikaanse archieven. In zijn boek The Belarus Secret uit 1982 schreef Loftus dat de VS begin jaren vijftig “gifteken” testte op het schietterrein van Plum Island - en dat “de meeste documenten over de kiemoorlog door de versnipperaar zijn gehaald.” Dat is een advocaat van het Ministerie van Justitie met de juiste geloofsbrieven, officieel opgetekend in een boek dat is uitgegeven door een vooraanstaande reguliere uitgeverij (Knopf), die die specifieke bewering doet over die specifieke locatie en dat specifieke tijdperk.
De vroege operaties op Plum Island werden eveneens vormgegeven door een Duitse viroloog genaamd Erich Traub. Traub werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Rijksonderzoeksinstituut voor dierziekten in Duitsland aan als wapen ingezette dierlijke ziekteverwekkers. Volgens het boek Lab 257 van Michael Carroll uit 2004 omvatte Traubs werk tijdens de Tweede Wereldoorlog het bewapenen van dierlijke ziekteverwekkers - specifiek het verspreiden van mond-en-klauwzeer vanuit bommenwerpers van de Luftwaffe op vee in bezette gebieden.
Na de oorlog haalde de VS Traub naar binnen onder Operatie Paperclip. Carroll documenteert Traubs rol bij het leggen van de conceptuele basis voor de oprichting van Plum Island en plaatst hem fysiek op het eiland tussen 1956 en 1958 op zijn minst drie keer.
Newby, Loftus en Carroll zijn niet de enige mensen die deze verhalen hebben gedocumenteerd. In 2019 diende Afgevaardigde Chris Smith (R-NJ) een amendement in om te onderzoeken of het Ministerie van Defensie experimenteerde met teken als biologische wapens. Het amendement werd aangenomen door het Huis van Afgevaardigden in 2019, opnieuw in 2021, en recentelijk als onderdeel van de FY26 NDAA. De versie van 2025, inmiddels Sec. 1068 van het wetsvoorstel, draagt de GAO op om te onderzoeken of teken werden gebruikt als gastheren of verspreidingsmechanismen voor middelen voor biologische oorlogsvoering.
Dat staat niet alleen in de notulen van het Congres. Het is federale wetgeving. Een zittend Congres nam de beschuldigingen serieus genoeg om een federaal onderzoek te gelasten naar de onderliggende programma's en documenten.
Laten we een stap terugzetten en bekijken wat er gedocumenteerd is: een overheidsprogramma uit het midden van de eeuw waarin werd bestudeerd hoe teken als wapen konden worden ingezet, een ziekte die opvook in de buurt van een van haar laboratoria, een Stanford-journalist die jaren besteedde aan het naspeuren van de documenten, een advocaat van het Ministerie van Justitie die het laboratorium en het tijdperk in druk noemde in 1982, en een Congres dat in 2019 op zoek ging naar de dossiers.
Een griezelig feit is dat Rocky Mountain Laboratories niet alleen nooit is gesloten, het is nog steeds operationeel. Tot op de dag van vandaag dient het als een federale faciliteit voor infectieziekten die door teken overgedragen ziekteverwekkers en vectoroverdracht bestudeert. Na 9/11 en de miltvuuraanvallen breidde de VS zijn biodefensie-infrastructuur massaal uit, en Rocky Mountain Laboratories werd onderdeel van dat apparaat. Tijdens Covid verrichte het coronavirusonderzoek (natuurlijk deed het dat… pandemie, uitbreiding van de biodefensie, dat is de logica).
Het instituut evolueerde met elke nieuwe crisis - en bleef gefocust op hetzelfde ding: hoe besmettelijke agentia zich door populaties verplaatsen. Ik beschuldig niemand - Rocky Mountain Laboratories documenteert deze geschiedenis openlijk op hun website - ik ben slechts de continuïteit aan het benoemen.
Nu weer terug naar de muggen. Toen ik terugging naar mijn oude notities, ontdekte ik de tweede helft van hetzelfde verhaal - dezelfde infrastructuur, logica en kaders die de vraag opslokken voordat deze zich volledig kan vormen.
Oxitec, het bedrijf uit mijn spreadsheet van 2021, heeft honderden miljoenen genetisch gemodificeerde muggen losgelaten. De Gates Foundation heeft grootschalige operaties voor het fokken van muggen wereldwijd gefinancierd - waaronder een subsidie van $ 12,259 miljoen aan Oxitec in augustus 2024 om de productie op schaal te ondersteunen. Die operaties fokken tientallen miljoenen muggen per week. Gates heeft openlijk, op een TED-podium, gesproken over muggen als transportvoertuigen voor ziektebestrijding, waarbij hij ze neerzette als een instrument in de strijd tegen malaria. Er is zelfs een Amerikaans patentnummer US8967029B1 voor een “toxisch luchtsysteem voor het loslaten van muggen” - een drone die is ontworpen om gemodificeerde muggen te verspreiden. Dat is geen pitchdeck. Dat is een verleend patent.
En de onderliggende technologie die wordt ontwikkeld voor deze vrijgaves heet een gene drive. Ik ben geen geneticus, dus ik zal het proberen te omschrijven zoals ik het moest leren. Normaal gesproken heeft elk gen bij de voortplanting van een organisme ongeveer vijftig procent kans om te worden doorgegeven aan de volgende generatie. Een gene drive gebruikt CRISPR om dat te omzeilen - het dwingt een gemodificeerd gen af bij honderd procent van de nakomelingen in plaats van bij de helft. Het belangrijkste punt is dat het niet stopt. Het propageert door een wilde populatie uit zichzelf, generatie na generatie. Omdat er geen uitknop zit op een gene drive, betekent dit dat zodra het wordt losgelaten, het niet meer kan worden teruggehaald.
De uitvinder van op CRISPR gebaseerde gene drive, Kevin Esvelt van het MIT, heeft het afgelopen decennium publiekelijk betoogd dat het loslaten ervan in open ecosystemen, in zijn eigen woorden, “mogelijk gelijk staat aan het creëren van een nieuwe, sterk invasieve soort” - en dat het doen daarvan zonder iets dat in de buurt komt van wereldwijde toestemming een grens overschrijdt waar we niet meer van terugkeren. “Heb je werkelijk het recht,” vroeg hij de MIT Technology Review, “om een experiment uit te voeren waarin, als je het verknoeit, het de hele wereld treft?” De National Academies of Sciences brachten in 2016 een rapport uit waarin werd opgeroepen tot voorzichtigheid. Gates heeft de ontwikkeling van de technologie voor inzet tegen muggen hoe dan ook gefinancierd.
Het vermogen is bovendien operationeel op schaal. In Medellín, Colombia, runt het World Mosquito Program wat directeur Scott O’Neill “s werelds grootste muggenfabriek” noemt - die dertig miljoen muggen per week produceert. In een openbare lezing beschrijft O’Neill dat de muggen worden verpakt in gelatinecapsules of, in zijn woorden, worden voorbereid “in een drone voor vrijgave vanuit de lucht.”
Dat programma gebruikt een andere benadering dan die van Oxitec, en potentieel een die beter te verdedigen is naar het publiek toe - ze enten de muggen in met een bacterie genaamd Wolbachia, die in de mug leeft en diens vermogen om dengue over te dragen blokkeert. Dat is een ander mechanisme dan gene drive: het is een microbe die het werk doet, geen bewerkt DNA, en het amplificeert niet door in de wilde populatie op de manier waarop een gene drive dat zou doen. Het onderscheid is belangrijk; men zou echter ook kunnen stellen min of meer dezelfde infrastructuur te zien. Insectenfokkerij op industriële schaal, inzet vanuit de lucht, de operationele ondergrens voor het loslaten van genetisch gemodificeerde organismen in wilde ecosystemen volgens schema.
Toen ik hier vijf jaar geleden voor het eerst naar keek, had ik in mijn hoofd dat de vrijgaves van Oxitec verband hielden met de lokaal opgelopen malariagevallen die in 2023 opdoken in Florida en Texas - de eerste lokale overdracht van malaria in de VS in twintig jaar tijd. Het was een verleidelijk verband, zeker voor een patroonzoeker, aangezien het zich in dezelfde staten voordeed binnen hetzelfde tijdsbestek. Op het eerste oog leek het allemaal op elkaar aan te sluiten.
Ik had het echter totaal mis. De muggen van Oxitec zijn Aedes aegypti - dat is de soort die dengue en Zika overdraagt. Malaria wordt overgedragen door een totaal ander geslacht van muggen, Anopheles. Ze zijn verwant op de manier waarop een hond verwant is aan een vos: dezelfde familie, maar andere dieren, ander gedrag en belangrijker nog, andere ziekten. Een Aedes-vrijgaveprogramma brengt geen Anopheles-malaria voort. Een entomoloog zou mijn hypothese in ongeveer vijf minuten uit elkaar hebben gehaald. Ik ben een kerel die de middelbareschoolwetenschap maar nauwelijks heeft doorend - hoe kan het dan dat het mensen zoals mij zijn die door artikelen en patenten moeten spitten om achter de waarheid te komen?
Wat echter interessant is: ook al had ik het faliek mis over het verband met malaria, mijn instinct zat er niet helemaal naast. We hebben immers nog steeds programma's voor het loslaten van gemodificeerde insecten, gerund door particuliere bedrijven, goedgekeurd door federale instanties, ingezet in specifieke staten. We hebben nog steeds een miljardair op een TED-podium die insecten omschrijft als een bezorgingsmechanisme voor initiatieven op het gebied van de volksgezondheid. We hebben nog steeds een octrooi voor een drone die door gif geteisterde muggen vanuit de lucht verspreidt. We hebben nog steeds een technologie - gene drive - waarvan de uitvinder zelf zegt dat deze niet in open ecosystemen moet worden ingezet, die wordt gefinancierd voor inzet in open ecosystemen. De specifieke malariaclaim (die ik naar ik toegeef heb overwogen) overleeft de toets der kritiek niet. Uiteraard werd die ontkracht door de factcheckers. Maar de vorm van de zaak - capaciteit openlijk ontwikkeld, infrastructuur openlijk ingezet, een openbaar gesprek dat iedereen die het opmerkt behandelt als een dwaas - lijkt te hebben overleefd zonder noemenswaardige, zo al enige, reguliere publieke controle.
En bovenop dit alles staat de uitleg al klaar: klimaatverandering. De lone star-teek trekt naar het noorden - naar Suffolk County, naar Martha's Vineyard - en de reden die je krijgt is opwarming, hertenpopulaties, bossen in de tweede groeifase.
Voor de duidelijkheid, de ecologische verklaring is niet verzonnen. Warmere winters verlengen inderdaad het tekenseizoen. Hertenpopulaties zijn de afgelopen vijftig jaar enorm hersteld, en de lone star-teek lift mee op het witstaarthert. De buitenwijken breidden zich uit naar bosrijk gebied. Toen de ontwikkeling vertraagde, kwam het bos terug - maar op een andere manier. De nieuwe groei creëerde meer randhabitat, het type waar teken gedijen. De lone star-teek verhuisde mee met die rand. Dat is een deel van het echte verhaal waarom deze teken opduiken in Suffolk County, en elk eerlijk verslag moet dat erbij betrekken. Ik beargumenteer niet dat de verklaring onjuist is - hij is simpelweg onvolledig.
Een volledige verklaring zou de geschiedenis van het bewapenen van teken omvatten die ik hier heb geschetst en hoe potentieel dodelijk het alpha-galsyndroom werkelijk is. Dit is erg belangrijk omdat zodra een verklaring cultureel alomvattend wordt, deze ophoudt een verklaring te zijn en een kader wordt. Kies de uitlegger van een willekeurig groot medium. The New York Times in maart 2026: “Teken gedijen door de heropleving van het witstaarthert.” NewYork-Presbyterian in dezelfde week: “deze teeksoort is de afgelopen jaren naar het noorden getrokken dankzij stijgende temperaturen.”
Beide stukken zijn bekwaam, maar let op de kloof. De uitlegger van de NYT - gepubliceerd vier maanden na het door vakgenoten beoordeelde casusrapport over de eerste bevestigde dode door alpha-gal als gevolg van het eten van vlees - rept met geen woord over de casus. Het stuk van NewYork-Presbyterian noemt het in een enkel zinnetje, noemt de piloot niet, verwijst niet naar het casusrapport van november 2025 en gaat weer over tot de orde van de dag. Het toonaangevende dagblad kan een gids “wat te weten” schrijven over een syndroom en het sterfgeval overslaan dat de halve theorie van het land deed beseffen dat het een dodental had.
Geen van beide stukken maakt melding van Rocky Mountain Laboratories, Burgdorfer, het amendement van Chris Smith, de video van Liao uit 2016 of de artikelen van Crutchfield. Dat hoeft ook niet. Het verhaal gaat nu eenmaal over klimaat en herten. Het verhaal gaat over klimaat en herten zolang iedereen die die artikelen leest of schrijft zich kan herinneren - omdat er nooit een alternatief is aangeboden.
En het is niet alleen een Amerikaans verhaal. Terwijl ik dit schrijf, brengt CTV Toronto een stuk uit over lone star-teken die de grens naar Ontario oversteken. De directeur van het nieuwe Canadian Tick Research and Innovation Centre noemt het “een golf van teken die de grens oversteekt en Canada binnentrekt” en wijt de migratie aan “een beter passend klimaatmilieu.” Public Health Ontario zegt in hetzelfde stuk dat lone star-teken lokaal geen “gevestigde” populatie hebben. Hoe weten ze dat? Op dezelfde manier waarop ze weten wat de migratie aandrijft - de verklaring was al in de kamer aanwezig.
Misschien is dat niet de schuld van de schrijvers, en ik suggereer niet dat hen expliciet is verteld wat ze moesten weglaten. Het kader slokt de vraag op voordat de vraag zich kan vormen. Wanneer de alpha-gal-gevallen pieken in de regio's waar deze dingen worden bestudeerd en losgelaten, staat er al een tabblad open met klimaat. Je gaat niet op zoek naar het andere tabblad. De vraag wordt gesloten voordat deze volledig is gevormd. Dat is geen censuur. Het is iets eleganters en effectievers - een mechanisme dat de anomalie zo soepel opvangt dat je de hobbel niet eens voelt.
En de reden dat dit werkt is omdat de infrastructuur echt is. In maart 2021 stelde de Gates Foundation 1,4 miljoen dollar beschikbaar aan Oxitec - hetzelfde bedrijf dat de muggenvrijgaves in Florida en Texas ontwikkelt - om werk te bekostigen aan een zelfbeperkende genetisch gemodificeerde rudenteek voor inzet in Afrika. De rudenteek is een andere soort dan de lone star-teek die alpha-gal veroorzaakt - de ene is een veeplaag in Afrika, de andere is degene die langs de Atlantische kust naar het noorden trekt - dus dit is afzonderlijke infrastructuur voor een afzonderlijk probleem.
Maar het patroon is consistent: gemodificeerde teken, financiering door Gates, meerdere soorten, meerdere geografieën. De infrastructuur is niet theoretisch of geïsoleerd. Het is een gedistribueerde, gefinancierde, operationele capaciteit. En het wordt weggewuifd met een verklaring die toevallig waar is. Dat is het punt met ware verklaringen - ze werken perfect als dekmantel. Niemand trekt iets in twijfel dat feitelijk accuraat is.
En de anomalie is echt, en bevindt zich al in de lichamen van mensen.
Het alpha-galsyndroom was vijftien jaar geleden een medische curiositeit. De CDC schat nu dat tot wel 450.000 Amerikanen het hebben. Uit een analyse uit 2025 van een nationale database van 114 miljoen patiëntendossiers bleek dat het aantal diagnoses steeg van 180 gevallen in de periode 2015-2020 tot meer dan 10.000 in de periode 2021-2025.
De eerlijke versie van dat getal is interessanter dan de enge versie. Een deel van die stijging is een echte toename. En een deel komt doordat artsen eindelijk hebben geleerd om te zoeken. Uit een CDC-enquête uit 2022 bleek dat 42 procent van de zorgverleners nog nooit van het alpha-galsyndroom had gehoord, en nog een derde was er niet van overtuigd dat ze het konden diagnosticeren. De curve is dus deels de ziekte die zich verspreidt en deels het medische systeem dat bijbeent wat er al was. Wat om een andere reden alarmerend is: het betekent dat het echte getal altijd hoger was dan wie dan ook telde.
In september 2024 stierf een gezonde 47-jarige luchtvaartpiloot in New Jersey eraan. Hij at een hamburger en een bier bij een barbecue, ging naar huis, maaide het gras en een paar uur later vond zijn zoon hem bewusteloos op de badkamervloer. Hij kon niet meer worden gereanimeerd. De doodsoorzaak bleef meer dan een jaar onverklaard - totdat zijn vrouw, bij het uitwisselen van ervaringen met een kinderarts die ze kende, zich afvroeg of het “dat roodvleesding” kon zijn.
Thomas Platts-Mills, de allergoloog aan de UVA die het alpha-galsyndroom destijds ontdekte, testte het postmortale bloed van de man en bevestigde het. Zijn tryptasewaarde - de merker die artsen gebruiken om fatale anafylaxie te meten - kwam uit op 2.000. Platts-Mills heeft gezegd dat het hoogste dat hij ooit had gezien bij een patiënt die het overleefde 100 was. Dat is twintig keer het overlevingsplafond. De casus werd gepubliceerd in november 2025. Het is het eerste bevestigde sterfgeval door alpha-gal als gevolg van het eten van vlees. “Eerste bevestigde” zou je moeten vertellen dat het tellen nog maar net is begonnen.
Dit syndroom is geen milde zaak. Eén beet en je kunt zoogdierenvlees voor het leven afzweren. Rundvlees, varkensvlees, lamsvlees, wild. Voor sommige mensen geldt dat ook voor zuivel, zelfs gelatinecapsules. Een kankermedicijn gekweekt in een muizencellijn heeft fatale reacties bij de eerste dosis teweeggebracht. Varkenshartkleppen hebben reacties teweeggebracht op de operatietafel.
De enige genade in de biologie die vreemd genoeg de moeite waard is om bij stil te staan: vogels en vis hebben de alpha-galsuiker nooit aangemaakt. Oude wereldprimaten - wij - verloren het gen daarvoor ongeveer 28 miljoen jaar geleden, in een evolutionaire gebeurtenis die zo ver teruggaat dat deze dateert van vóór de hele menselijke afstammingslijn, vóór de mensapen, vóór alles wat je als een gezicht zou herkennen. Elke voorouder die je hebt, verder teruggaand dan de verbeelding toelaat, heeft aan de niet-alpha-gal-kant van die grens gestaan. De voedingsmiddelen die veilig blijven - eieren, kip, kalkoen, vis - zijn dus veilig vanwege een grens die werd getrokken voordat primaten handen hadden.
Dit is dus reuze interessant. Het ding dat bepaalt wat veilig voor je is om te eten is een grens in het genoom die ouder is dan de hand waarmee je de vork oppakt. En er zijn nu meerdere academici in door vakgenoten beoordeelde tijdschriften die betogen dat we de aandoening die doelwitvoedsel - in dit geval vlees - dodelijk maakt, bewust zouden moeten verspreiden.
Dus terug naar Marty Bent. Hij stelt de juiste vraag aan het einde van zijn post. Op welk moment stoppen we met het behandelen van deze artikelen als marginale academische oefeningen en beginnen we ons af te vragen of iemand ernaar handelt?
Ik denk dat het eerlijke antwoord op die vraag is dat we het al weten.
Nee, ik kan je niet definitief vertellen dat iemand opzettelijk teken in het wild heeft losgelaten. Ik weet ook niet of de alpha-gal-golf iets anders is dan wat het officiële verhaal zegt - teken die naar het noorden trekken, hertenpopulaties die zich herstellen, warmere winters. Ik kan de oorzakelijke lijn niet trekken, en ik ga niet net doen alsof de gestippelde versie de vaste is.
Wat wel is gedocumenteerd, is dit: een middeleeuws programma om teken als wapen in te zetten. Een bio-ethicus die de lone star-teek vanaf een podium benoemde in 2016. Een co-auteur die in 2019 betoogde dat dit in het geheim moest gebeuren, in een artikel dat nu overal in de bio-ethische literatuur wordt verdedigd en bediscussieerd. Een Congres dat in 2019 op zoek ging naar de dossiers. Een artikel uit 2025, collegiaal getoetst, dat het moreel verplicht noemt. Een technologie waarvan de uitvinder zelf zegt dat deze niet moet worden losgelaten - die wordt gefinancierd voor vrijgave. Industriële infrastructuur die duidelijk al aanwezig is. En een heel reëel, potentieel dodelijk syndroom bij bijna een half miljoen mensen, op een curve die de verkeerde kant op buigt.
Elk van die punten kun je op zichzelf wegwuiven. De reden waarom ze stuk voor stuk zo gemakkelijk zijn te bagatelliseren is niet dat iemand ze zo heeft ontworpen. Het is simpelweg de aard van een anomalie. Een enkel datapunt is altijd af te doen als onbelangrijk. Dat is wat het een datapunt maakt en nog geen patroon. Het patroon is wat je krijgt wanneer je jezelf niet langer toestaat om ze stuk voor stuk van de hand te slaan.
Er zijn concurrerende hypothesen over wat de golf aanjaagt die ik bij lange na niet kan beoordelen. Ik vermeld dat niet om ze te onderschrijven, maar omdat hetzelfde epistemologische probleem dat ik beschrijf - een dominante verklaring die de vraag sluit voordat alternatieven worden onderzocht - van toepassing is op elk kader, inclusief de tekenverklaring zelf. Ik ben mij bewust van de ironie.
De sprong voelt nu haalbaar aan vanwege Covid. Het is niet zo dat iedereen gekker is geworden (hoewel dat mogelijk is). Het is dat iedereen zag dat de afstand tussen “academisch debat” en “beleid dat je lichaam raakt” veel korter bleek te zijn dan werd geadverteerd. Gain-of-function was een zorg van de marge tot dat niet meer zo was. Lichamelijke autonomie was een vastgesteld principe tot het in een seizoen werd heronderhandeld. Zodra je die kloof één keer in realtime hebt zien sluiten, kun je dat niet meer ongedaan maken. De drempel voor “onwaarschijnlijk” is permanent verschoven, en die is verschoven vanwege dingen die daadwerkelijk zijn gebeurd, niet vanwege dingen die mensen zich hebben ingebeeld.
Maar dit gaat eigenlijk niet over teken. Of muggen. Of enige andere afzonderlijke vector.
Het gaat om de vorm daaronder. Je immuunsysteem hoort van jou te zijn. Je darm is van jou. Wat je fysiek kunt eten ligt ongeveer zo dicht bij de onderkant van de stapel als een mens maar kan komen - het is geen mening waar je vanaf gepraat kunt worden; het is simpelweg je lichaam, het enige stukje territorium dat overduidelijk van jou geacht werd te zijn. Zelfs als heilig. Maar nu is er een gedocumenteerd, tientallen jaren durend, openlijk gepubliceerd intellectueel streven om daar een vinger in de pap te krijgen. Om dat wat je veilig kunt eten om te zetten van een feit van je biologie in een instelling - eentje die iemand anders kan toedienen, volgens een schema dat iemand anders kiest, gerechtvaardigd in tijdschriften die bijna geen enkele normale burger - of zelfs journalist - leest.
De les was niet “Vertrouw op je onderbuikgevoel.” Het was dat de afstand tussen een marginaal academisch experiment en iets dat een half miljoen mensen overkomt korter is dan comfortabel is om toe te geven. En de artikelen die je vertellen wat er hierna komt zijn al gepubliceerd. Ze zijn niet eens moeilijk te vinden.
Ze komen niet achter je hamburger aan met een wet. Ze hebben geen wet nodig.
Ze komen ervoor met iets ter grootte van een maanzaadje, en ze laten het klimaat de schuld op zich nemen.
Gepubliceerd vanuit de Substack van de auteur We Could, We Should, We Must door Josh Stylman bij Brownstone Institute - Economie, Beleid, Volksgezondheid, Onderwijs, Maatschappij
Originele auteur: Josh Stylman | Bron: Brownstone Institute
0.000 SRY